Ethisch en integer handelen op werk is essentieel voor professionals Cover

Ethisch en integer handelen op werk is essentieel voor professionals

Ethisch verantwoord handelen op werk wordt gekenmerkt door het spanningsveld tussen integriteit en prestatiedruk. Het is belangrijk om te laten zien dat jij ethisch te werk gaat en dat je in jouw handelen rekening houdt met verschillende belangen en waarden. Hoe maak je ethisch werken concreet en reflecteer je op jouw ethisch handelen?

Op deze pagina

Zo brengt ethisch verantwoord werken jou verder

Als professional heb jij de verantwoordelijkheid om ethisch verantwoord te werk te gaan. Jouw persoonlijke belangen en succes mogen niet ten koste gaan van andere professionals of de organisatie. Laat zien dat je een betrouwbare samenwerkingspartner bent en integer handelt. Deze professionele uitstraling is cruciaal voor jouw personal brand en het succes van je carrière

Kenmerken van ethisch en integer handelen

Ethiek op het werk omvat verschillende zaken waar jij rekening mee moet houden. 

  1. Ethisch dilemma: integriteit vs. prestatiedruk
  2. Integriteit bij verandermanagement

1. Ethisch dilemma: integriteit vs. prestatiedruk

In je werk heb je vaak te maken met gewenste prestaties en targets. Vervolgens gaat het erom dat er een goede balans is tussen het behalen van die targets en de manier waarop je dat doet. Neem je als Deliveroo fietsers in dienst, ben je zeker van een vast team aan bezorgers, maar betaal je de verplichte verzekeringen? Of laat je de fietser als zzp’er werken, bespaar je zo op je personeelskosten, maar heb je kans dat je te weinig bezorgers hebt?

Als de nadruk teveel ligt op de resultaten bestaat het gevaar dat ethiek en integriteit ondergesneeuwd raken. Zorg dus dat je evenveel belang hecht aan prestaties als de manier waarop je deze behaalt. 

2. Integriteit bij verandermanagement

Ethiek draait ook vaak om verandering. Als er in een organisatie een gedrags- of cultuurverandering nodig is, zijn er vaak belangen van verschillende stakeholders die met elkaar botsen. Bijvoorbeeld tussen het management en de werknemers. Op zo’n moment wil je integer handelen, luisteren naar iedereens belangen en draagvlak creëren. Daarom is kennis van change management erg waardevol voor ethisch verantwoord handelen op de werkvloer. 

Moreel kompas: maak ethisch werken concreet

Om ethisch werken concreet te maken is het eerst belangrijk om je persoonlijke normen en waarden op het gebied van werk in kaart te brengen. Hiervoor gebruik je jouw moreel kompas. Je bepaalt eerst jouw eigen waarden en stemt vervolgens af of die overeenkomen met die van je collega’s en je opdrachtgever. 

Om jouw moreel kompas op te stellen moet je stilstaan bij je eigen doen en laten. Met zelfreflectie kijk je naar je eigen handelen en geef je een oordeel over je eigen gedrag. Gebruik deze 4 stappen om jouw moreel kompas op te stellen. 

  1. Waarden bepalen
  2. Waarden afstemmen
  3. Waarden waarborgen
  4. Waarden bij dilemma’s afwegen

1. Waarden bepalen

Begin met het in kaart brengen van jouw normen en waarden. Vraag jezelf hierbij af:

  • Wat bepaalt jouw identiteit?
  • Wat drijft jou op werk? 
  • Welke zaken vind jij belangrijk op werk? 

2. Waarden afstemmen

Vervolgens ga je in gesprek met je collega’s en opdrachtgevers en stem je jullie persoonlijke waarden op elkaar af. Komen deze overeen of ontdek je hierin grote gaten? Als waarden botsen, probeer dan met elkaar teamwaarden vormen. Waar kunnen jullie je als team in vinden? Stem dit met elkaar af en maak hier afspraken over. 

3. Waarden waarborgen

Tijdens je carrière is het onvermijdelijk dat je in situaties terechtkomt die jouw persoonlijke waarden onder druk zetten. Dan is het belangrijk om vast te houden aan je waarden en deze niet uit het oog te verliezen. Vraag jezelf hierbij af:

  • Welke waarden mogen niet ten koste gaan van jouw persoonlijke succes?
  • Welke externe factoren bedreigen het gedrag dat bij je waarden past?
  • Hoe voorkom je dat je over de grenzen van je eigen waarden en normen gaat? 

4. Waarden bij dilemma’s afwegen

Veel professionals komen voor ethische dilemma’s te staan. Het is belangrijk om dit soort situaties te herkennen en daar een juiste keuze bij te maken. 

Stap 1. Hoe herken je dilemma’s? 

Om ethische dilemma’s op de werkvloer te herkennen, is het essentieel dat ze uitgesproken worden. Dilemma’s komen aan het licht op momenten waarop iemand zich afvraagt: 

  • Waarom handelen we zo? 
  • Hoezo kunnen we dit niet anders aanpakken? 
  • Waarom kiezen we voor de ene oplossing en niet de ander? 

Stap 2. Hoe ga je om ethische dilemma's?

Cruciaal voor ethisch dilemma’s is dat ze besproken worden. Leg je ethische dillema daarom voor aan een collega of je team. Analyseer welke waarden en belangen er bij dit dilemma komen kijken en hoe jullie tegen dit dilemma aankijken. Weeg alle verschillende argumenten af en maak samen een besluit waarbij de morele schade zo klein mogelijk blijft.  

Ethische reflectie 

Naast het reflecteren op je prestaties is het ook belangrijk de weg naar die prestaties te evalueren. Op die manier leg je de focus niet alleen op succes, maar ook op de manier waarop je je succes behaalt. Een goede tool hiervoor is intervisie. Hierin reflecteer je samen met je collega’s op jouw werkproces. Zo maak je voor jezelf inzichtelijk of je daarbij integer en ethisch verantwoord handelt en leg je samen zaken bloot die je in het vervolg liever anders doet. 

Zo werkt ethisch leiderschap

Ethisch verantwoord handelen begint bij ethisch leiderschap. Als leiders authentiek en integer gedrag vertonen, is dat een voorbeeld voor iedereen in de organisatie. En dat levert veel op. 

Voordelen van ethisch leiderschap

  • Meer integriteit, vertrouwen en respect in het team:
    Een ethisch leider betrekt het team vraagstukken en stimuleert een goede onderlinge samenwerking. Dit zorgt dat de moraal in het team hoog is en de werksfeer positief is. 
  • Betere service en klantcontact:
    Door ethisch handelen centraal te stellen, blijft je als team scherp op de beste oplossing. Met goed ethisch leiderschap creëer je een werkomgeving die een kritische houding stimuleert. Jij en je team vragen zich constant af: kan het beter of anders? Om zo tot de beste oplossing voor de klant te komen en jullie service te verbeteren.  
  • Minder risico op financiële- en imagoschade:
    Morele fouten kunnen tot een rel in de media, bij je klanten of andere stakeholders leiden. Door dit voor te zijn, voorkom je dat je organisatie imagoschade oploopt. Of dat de verkoop van je dienst of product daalt.

7 tips voor goed ethisch leiderschap

Het goede voorbeeld geven is niet het enige wat bij ethisch leiderschap komt kijken. Je moet als leider ook actief aan de slag met het stimuleren hiervan. Door deze tips te volgen leg jij de basis als goede teamplayer en zorg je voor een prettig werkklimaat waarin leidinggevenden en werknemers ethisch verantwoord handelen:

  1. Laat het voorbeeldgedrag zien aan je werknemers. Maak het zichtbaar;
  2. Handel consequent en resoluut bij integriteitsincidenten;
  3. Bespreek regelmatig integriteitskwesties met je collega’s;
  4. Zoek naar een kritisch weerwoord in je omgeving en verzamel die mensen om je heen;
  5. Laat anderen actief reflecteren op verbetermogelijkheden in je ethisch leiderschap;
  6. Deel proactief morele afwegingen en de ethische dilemma’s waarmee je te maken hebt;
  7. Deel je persoonlijke inschattingsfouten met je werknemers.

Veelgestelde vragen over ethiek

Wat is ethiek?

Ethiek is het beoordelen over je handelen. Met opgestelde criteria probeer je te bepalen of jij jouw handelen als goed of fout kan kwalificeren. 

Wat is een ethisch dilemma?

Een ethisch dilemma is een situatie waarin een beslissing tussen verschillende waarden leidt tot een onwenselijke uitkomst. 

Wat zijn voorbeelden van ethische dilemma’s?

Een voorbeeld van een ethische dilemma’s is bijvoorbeeld hoe Facebook met privacyregelgeving omgaat in relatie tot het verzamelen van data. Wat weegt in zo’n geval zwaarder? Het bemachtigen van meer data en daarmee meer inkomsten? Of de privacy van de gebruiker?

Een ander voorbeeld van een ethisch dilemma is zichtbaar bij Amazon, waar medewerkers lange dagen achter elkaar maken met weinig pauzes om te zorgen dat de targets gehaald worden. In hoeverre wegen de werkomstandigheden van je medewerkers op tegen de targets die gehaald moeten worden?  

Klaar voor de next step in je carrière? Banner

Klaar voor de next step in je carrière?

Vind de opdracht of vaste baan bij topwerkgevers waarin jij impact kunt maken.

Bekijk alle vacatures