Artikel

Power BI, Qlik Sense, Tableau of toch Excel?

11 dec 2018 - 5 min leestijd

Header image

Om beter onderbouwde beslissingen te nemen en snel te reageren op marktontwikkelingen maken organisaties steeds vaker gebruik van Business Intelligence-tools (BI). Zo is er Power BI, Qlik Sense, Tableau en Excel. Wat moet je als Finance professional weten over deze software?

Business Intelligence: steeds belangrijker  

Dankzij de digitale transformatie en de ontwikkelingen op het gebied van Business Intelligence en data analytics zijn er bakken nieuwe gegevens bijgekomen die gebruikt kunnen worden als stuurinstrument voor bedrijfsprocessen. Bedrijven die BI inzetten bij het nemen van strategische beslissingen, presteren vaak significant beter dan concurrenten. Er wordt immers gestuurd op feiten in plaats van op gevoel.

Power BI, Qlik Sense en Tableau

Drie BI pakketten voeren momenteel de markt aan: Power BI, Qlik Sense en Tableau. Waarbij, volgens analistenbureau Gartner, Power BI momenteel duidelijk aan de winnende hand is.

Als je een goede sparringpartner van de business wilt zijn, moet je mee met de opmars van BI.

Realtime inzicht

‘Ik verwacht dat Finance professionals die niet meegaan in de ontwikkelingen op het gebied van BI straks op achterstand staan’, zegt controller Peter van Leeuwen, die via Yacht gedetacheerd is bij een nationaal onderzoeksinstituut. ‘Mensen en organisaties willen niet alleen meer analyses, maar ook zoveel mogelijk realtime, evenals mogelijkheden om in te zoomen tot het voor hen nuttige niveau. Dat zijn zaken die Excel niet aankan.’ Zijn conclusie: ‘Als je een goede sparringpartner van de business wilt zijn, moet je mee met de opmars van BI.’

De nadelen van Excel

Excel wordt door finance professionals vaak nog gekoesterd om rapportages te samen te stellen en dashboards te bouwen. Maar daar kleven veel nadelen aan. Zo is versiebeheer met Excel niet mogelijk. Verschillende mensen kunnen niet aan één sheet werken. Het gevaar is daardoor dat er een wildgroei aan rapportages ontstaat.

Excel

  • Foutgevoelig
  • Moeilijk te begrijpen voor leken
  • Lastig te delen

De voordelen van BI software

Kenmerkend voor BI software zijn datavisualisatie en analyse van gegevens uit andere softwarepakketten, zoals het ERP-systeem of CRM. In één oogopslag handige grafiekjes met voor de organisatie belangrijke financiële KPI’s. Maar ook informatie uit de business zelf wordt op een inzichtelijke wijze gepresenteerd, zodat gemakkelijker en snel besluiten kunnen worden genomen over inkoop, voorraadbeheer of productie.      

‘Voor iedereen te begrijpen’

‘Het grootste voordeel van BI software is dat je gemakkelijk bestanden kunt delen met anderen en dat de visualisaties in BI-systemen het ook voor niet-financiële mensen eenvoudig maken om die te begrijpen’, zegt Olia Fjodorowa, financieel analist en gecertificeerd dashboard developer.

Voordelen Power BI, Qlik Sense en Tableau

  • Kunnen grote datasets aan
  • Leveren veel tijdwinst op
  • Hoog selfservice-gehalte

Power BI, de meest toegankelijke

  • Intuïtief, dichtbij de eindgebruiker, toegankelijk
  • Bereikbaar, ook voor het MKB
  • Goedkoop

Qlik Sense, de keus van IT

  • Scoort op alle fronten goed
  • Zeer stabiel
  • Ingewikkelder om gebruikers toe te voegen

Tableau, de trendsetter

  • Meeste mogelijkheden voor datavisualisaties
  • Duur in vergelijking met andere pakketten

Power BI Qlik Sense Tableau Excel

Zelf dashboards ontwikkelen zonder IT

‘BI is zeer krachtig omdat je data uit een of uit meerdere applicaties kunt samenvoegen en in één keer geautomatiseerde overzichten en doorsnedes hebt’, vertelt Joris Stoop, adviseur bij het in BI gespecialiseerde consultancybedrijf Ensior. ‘De kracht in Business Intelligence en vooral de kracht van Self Service BI zit in het feit dat medewerkers zelf informatie kunnen vertalen in inzichten, zonder daar een externe partij, zoals een consultant of de IT-afdeling te hoeven inschakelen. IT hoeft er slechts voor te zorgen dat data op een goede manier beschikbaar wordt gemaakt. De business weet zelf beter wat zij wil zien en kan vermoedelijk sneller trends in data ontdekken dan IT.’

Overzichtelijk op je smartphone

De presentatie daarvan is met een paar klikken mogelijk, zegt Stoop. ‘Gewoon tijdens het dagelijks overleg op de iPad of op je smartphone. Voorwaarde is wel dat de datamanagementlaag zo is neergezet dat medewerkers zelf de inzichten kunnen creëren die ze nodig hebben.’

De praktijk: vooral tijdwinst

Olia startte bij het bouwen van haar eerste rapportages nog traditioneel in Excel. Ze zette voor een internationale herverzekeraar budget en realisatie op landniveau naast elkaar. ‘Met de door mij ontwikkelde rapportagetool konden we van land naar entiteiten, en vandaar naar kostenplaats en zelfs tot op het niveau van de budgethouders.’ Met dat doe-het-zelf business intelligence-systeem had Olia de smaak van BI te pakken. Inmiddels gebruikt ze als geroutineerd financieel analist (door Yacht gedetacheerd bij een multinational in medische technologie) dedicated BI tools. Naast de betrouwbaarheid van rapportages leveren die vooral tijdwinst op, die in Excel verloren gaat aan uploaden, downloaden, knippen, plakken en controleren.

Rapportages afgestemd op eindgebruiker

BI maakt het mogelijk om in te zoomen (drilldown) op de data voor verschillende gebruikersgroepen. Dat is nodig, want de informatiebehoefte van verschillende eindgebruikers verschilt in de regel nogal. Zo zal de Raad van Bestuur zich liever niet verliezen in details. De controller heeft meer financiële kennis, die gepaard gaat met een grotere informatiehonger.

Power BI, ook voor MKB

Stoop is een fan van Power BI, al begeleidt hij bedrijven ook met het implementeren van bijvoorbeeld SAP. Power BI staat volgens hem van de pakketten die hij kent het dichtst bij de eindgebruiker. De software kan gratis gedownload worden van een website om er aan te ‘snuffelen’. ‘Iemand die zich er een beetje in verdiept kan vanuit Power BI redelijk snel en simpel mooi overzichten maken. Waar BI vroeger vooral was weggelegd voor grote bedrijven, zien we bij Ensior dat het door z’n toegankelijkheid ook in de MKB-markt snel opkomt’, aldus Stoop.

Volgens analistenbureau Gartner is Power BI momenteel duidelijk aan de winnende hand.

Betaalbaar

De prijs (geen dure licenties) is daarbij een belangrijk argument, maar ook het feit dat steeds meer devices zich ervoor lenen en dat geheugencapaciteit snel in prijs daalt. Voor de heavy users, zoals finance professionals, zijn er premium versies. Zodra organisaties de meerwaarde van datavisualisatie hebben ontdekt en meer met BI willen doen, roepen ze vaak de hulp van consultants in en/of is er meer governance vanuit de it-afdeling nodig, aldus Stoop.

Machine learning: inzicht in afwijkingen

Olia is zeer enthousiast over de groeiende mogelijkheden van BI om afwijkingen in datasets te constateren. ‘Power BI gebruikt machine learning om inzichten vanuit rapportages te genereren. Het systeem vertelt je: op basis van jouw data springen deze en deze zaken in het oog. Als je bijvoorbeeld in een maand opvallend veel of juist minder sales maakt, laat Power BI straks zien aan welke factoren dat mogelijk ligt. Die functie is nu nog in ontwikkeling en je moet zelf verklaringen zoeken. Piekt bijvoorbeeld opeens de verkoop van een bepaald product in Duitsland, dan kan dat net zo goed een boekingsfout zijn. BI is ook zeer bruikbaar bij interne audits. Power BI bijvoorbeeld laat binnen enkele minuten afwijkingen in je data zien. ’

Risico’s van selfservice BI

Selfservice BI is op dit moment de grote trend, maar daar zitten ook minder wenselijke kantjes aan, zegt Van Leeuwen. Eenduidigheid, datakwaliteit en -integriteit moeten voorop staan, benadrukt hij. ‘Garbage in, garbage out: als je in informatiesystemen troep stopt, komt er ook troep uit.’ Het is mooi dat iedereen met een beetje affiniteit voor cijfers en IT een datamodelletje kan opzetten en bepalen op welke parameters wordt gestuurd. Daar zit volgens Van Leeuwen ook het gevaar van selfservice: ‘Het risico is iedereen straks zijn eigen waarheid creëert, waardoor verkeerde conclusies worden getrokken. Daar moet je goede afspraken over maken. Hier is een mooie rol weggelegd voor Finance’

Belangrijkste voorwaarde: data juist en volledig

Volgens hem is het weggegooid geld als organisaties zwaar investeren in het opzetten van datawarehouses, als niet eerst de basis op orde is. Bijvoorbeeld omdat gewerkt wordt met verouderde gegevens of met verschillende definities en coderingen. Vervuiling en inconsistenties zijn dan het gevolg. ‘Ongeacht de tool die je gebruikt, het belangrijkste is dat de data die je gebruikt goed, juist en volledig is. Is dat niet zo, dan zijn je analyses ook niet goed.’

Hoe ziet de Financial van de toekomst eruit?Download hier de whitepaper Futurizing Finance

Gerelateerde artikelen & blogs

Futurizing Finance community Banner

Futurizing Finance community

Wil jij op de hoogte blijven van de nieuwste trends? Interessante masterclasses volgen en met experts in jouw vakgebied discussiëren?

Sluit je aan bij onze community